اسپكتروفتومتري
قسمتهاي مختلف دستگاه اسپكتروفتومتر
1- منابع تابش معمولي در اسپكتروفتومتري
- لامپ تنگستن براي ناحيه مرئي
- لامپ دتريوم براي ناحيه ماورا بنفش
2- منوكروماتور
- منشور
- شبكه
3- سل يا محل نمونه
- شيشه و پلاستيك براي ناحيه مرئي
- كوارتز براي ناحيه ماورابنفش
4- آشكارساز
- فتوتيوب
- فتومالتي پلاير (PMT)
5- ثبات
- نشانگرهاي عقربه دار
- نشانگرهاي ديجيتالي
ـ مانيتور
قانون بير لامبرت: Beer-Lambert or Bouguer-Beer
شدت نور (اشعه الكترومغناطيسي) جذب شده متناسب با غلظت ماده و طول سل (مسيري كه نور مي پيمايد) دارد.
جذب تابش
(%T) عبور(درصد عبور)
:e ضريب جذبي مولي ضخامت سل (طول مسير عبور اشعه الكترو مغناطيس)
C: غلظت mol.L-1
طرز تعيين غلظت يك ماده توسط اسپكتروفتومتري
1ـ تهيه محلول بلانك (يا محلولي كه داراي تمامي گونهها بغير از گونه مورد نظراست)
2ـ تهيه نمونههاي استاندارد از گونه موردنظر با غلظتهاي مشخص
3ـ قرائت جذب محلولهاي استاندارد
4ـ رسم جذب برحسب غلظتهاي استاندارد و بدست آوردن نمودار كاليبراسيون
5ـ اندازهگيري جذب محلول مجهول و بدست آوردن غلظت مجهول از روي نمودار
- در عمل ابتدا محلول بلانك در سل قرار داده شده شكاف منبع تابش بسته شده 100% جذب يا صفر درصد عبور تنظيم ميشود
- سپس شكاف منبع تابش باز شده 100% عبور يا صفر درصد جذب تنظيم ميشود
- بعد از تنظيم صفر و 100جذب محلولهاي استاندارد و مجهول اندازهگيري ميشود.
عوامل انحراف از قانون
1ـ انحرافهاي شيميايي
تفكيك، پليمري شدن, تجمع، تشكيل كمپلكسهاي مختلف، حلالپوشي ترکيبات مورد اندازه گيري، تغيير pHمحيط و...
2ـ انحرافهاي فيزيكي
تغيير رنگ برخي از مواد متناسب با تغيير غلظت، تفاوت ضريب شکست در محلولهاي رقيق و غليظ
3ـ انحرافهاي دستگاهي
تكفام نبودن تابش، آلودگي سلها، خطي نبودن جريان حاصل در دتکتور(فتوسل) با شدت نورتابشي، تغيير در مقدار الكتريسيته و درجه حرارت.
روش عمل:
1- تنظيم λ ماکس در روي اسپكتروفتومتر
2- تهيه محلولهاي استاندارد
3- تعيين جذب محلولهاي استاندارد و رسم نمودار كاليبراسيون
4- تعيين جذب نمونههاي مجهول تعيين غلظت نمونه مجهول از روي نمودار كاليبراسيون